Lületaşı nedir?

Lületaşı, Eskişehir ve oymacılık geleneğiyle yakından ilişkilendirilen, hafif ve gözenekli bir mineraldir. İngilizcede “meerschaum” adıyla bilinir. Deniz canlılarının fosilleşmiş kalıntısı değil, hidratlı magnezyum silikat yapısındaki bir malzemedir.

Kaynak: Kültür ve Turizm Bakanlığı

Ahşap bir tezgâhın üzerinde yan yana duran, açık krem renkli ve gözenekli dört taş parçası; arkadaki pencereden tepe yamacı ve şehir silueti görünüyor.
Mineral yapısı
Hidratlı magnezyum silikat
İngilizce adı
Meerschaum
Dokusu
Hafif ve gözenekli
Yaygın yanılgı
Deniz canlılarının fosili değildir

Lületaşı, meerschaum ve sepiyolit

Bu adlar farklı bağlamlarda karşınıza çıkabilir. Meerschaum, lületaşı için kullanılan yabancı dildeki addır. Bilimsel çalışmalarda yumrulu sepiyolit olarak incelenen malzemenin, bütün sepiyolit ürünleriyle aynı ticari özelliklere sahip olduğu varsayılmamalıdır. Türkmentokat–Karatepe bölgesi araştırması

Eskişehir’le kurduğu bağ

Taşın Eskişehir’le ilişkisi ocaklarla sınırlı değil; ustaların çalışmaları, tarihsel kaynaklar ve sergiler de bunun parçası. Malzemeyi anlarken hem bilimsel çalışmalara hem işlenmiş eserlere bakmak gerekir.

Kahverengi kaya kütlesinin ortasında, çevresinden belirgin biçimde ayrılan açık renkli yumrulu bir kütle.
Kaya içinde açık renkli yumru

Bölgesel araştırmalar ne anlatır?

2016 tarihli bir araştırma, Türkmentokat ile Karatepe arasındaki Sarısu ocaklarından alınan örnekleri incelemiştir. Çalışma, bölgenin jeolojisi ve örneklerin mineral yapısı hakkında bilgi sunar.

Çalışmada bölgenin haritaları ve açıklamaları var; taşı bulunduğu coğrafyayla birlikte okumak isteyenler için işe yarar. Bilimsel çalışma

Taştan esere bakmak

İşlenmiş bir örnekte son biçim kadar yüzeydeki oyma izleri de okunur: usta nereye bastırmış, hangi yüzeyi olduğu gibi bırakmış.

İki elle tutulan, beyaz yüzeyli ve bir kenarı yumrulu iri lületaşı parçası; arkada araç kasası.
İri bir lületaşı örneği
Ahşap kaide üzerinde, bal renginden krem tonuna geçen, yoğun oyma ayrıntılı lületaşı eser; arkada odak dışında kalan diğer eserler ve doğal yumrular.
Oyulmuş lületaşı eserde yüzey ayrıntısı
Ağzı açık bir çuvalın içinde, toprak rengi kabuklu yumru taşlar.
Çuvala doldurulmuş yumrular

Belirli bir parça için bilgi gerektiğinde

Bir parçayı değerlendirirken boyutu, kökeni, işlem durumu ve varsa teknik bilgisi birlikte okunur. Hangi görsel ya da malzemeyle ilgilendiğinizi yazarsanız elimizdekini paylaşırız.

Lületaşı hakkında sık sorulanlar

Lületaşı ve meerschaum aynı şey mi?

Meerschaum, lületaşı için kullanılan yabancı dildeki addır. Lületaşı sayfamızda malzemenin temel özelliklerini ve kaynakları inceleyebilirsiniz.

Lületaşı ile her sepiyolit ürünü aynı mıdır?

Bir malzemenin adı tek başına ticari özelliklerini açıklamaz. Yumrulu lületaşıyla diğer sepiyolit ürünlerini kullanım ve ürün bilgileri bakımından ayrı değerlendirmek gerekir. Bilgi merkezimizde bu ayrımı ele alıyoruz.

Fotoğraf ve videoları nereden görebilirim?

Galeri sayfasında fotoğraf ve videoları medya türüne ve konuya göre inceleyebilirsiniz. Her içerik açıklamasıyla birlikte sunulur.